Derywacja frazeologiczna w języku polskim i serbskim

Henryk Jaroszewicz
ISBN: 978-83-229-3524-8
Liczba stron: 292
Format: B5, oprawa broszurowa
Rok wydania: 2016
Cena: 40,00 PLN   

Tematem pracy jest derywacja frazeologiczna, rozumiana jako każdy proces tworzenia nowych jednostek leksykalnych (leksemów i frazeologizmów), w którym bierze udział frazeologizm (mącić wodę → ‘mąciwoda’, milczeć jak gróbgrobowe milczenie, ‘działać’ → podjąć działania itd.). Omówione zjawiska językowe dopełniają tym samym dotychczasową wiedzę o sposobach powiększania zasobu leksykonu i udowadniają, że nowe jednostki leksykalne tworzone mogą być systemowo nie tylko w obrębie klasycznej derywacji słowotwórczej (‘dom’ → ‘domek’, ‘wóz’ + ‘beczka’ → ‘beczkowóz’ itd.). Proponowana w monografii koncepcja derywacji frazeologicznej pozwala na zintegrowanie i objęcie jedną metodologią badawczą wielu zjawisk językowych, które traktowane były do tej pory jako chaotyczny zbiór nieregularnych transformacji z pogranicza słowotwórstwa i frazeologii. Opis zjawisk językowych składających się na derywację frazeologiczną dokonany został przy wykorzystaniu aparatu pojęciowego i metodologii badawczej wypracowanej w obrębie słowotwórstwa (podstawa, derywat, formant, mutacja, modyfikacja, transpozycja itd.). Monografia ma charakter komparatywny — badania przeprowadzone zostały w oparciu o materiał języka polskiego oraz języka serbskiego (serbsko-chorwackiego), przeanalizowane zostały również propozycje teoretyczne formułowane zarówno przez polskich, jak i serbskich badaczy.

WSTĘP
I. FRAZEOLOGIA I DERYWACJA — POJĘCIA WSTĘPNE

  • Leksykon i jego składniki
  • Frazeologia i frazeologizm w polskiej oraz serbskiej i chorwackiej lingwistyce
    • Ujęcie Stanisława Skorupki
    • Ujęcie Andrzeja Marii Lewickiego
    • Ujęcie Wojciecha Chlebdy
    • Ujęcie Alicji Nowakowskiej
    • Ujęcie Piotra Müldnera-Nieckowskiego
    • Ujęcie Berislava M. Nikolicia
    • Ujęcie Josipa Matešicia
    • Ujęcie Anticy Menac
    • Ujęcie Dragany Mršević-Radović
    • Ujęcie Živojina Stanojčicia
    • Ujęcie Ranka Bugarskiego
    • Ujęcie Danka Šipki
  • Frazeologizm i jego cechy konstytutywne
  • Pojęcie „derywacja” w polskiej oraz serbskiej i chorwackiej lingwistyce
  • Pojęcie derywacji frazeologicznej w polskiej oraz serbskiej i chorwackiej lingwistyce
    • Ujęcie Andrzeja Marii Lewickiego
    • Ujęcie Antoniego Furdala
    • Ujęcie Danuty Buttler
    • Ujęcie Anny Pajdzińskiej
    • Ujęcie Władysława Lubasia
    • Ujęcie Stanisława Bąby
    • Ujęcie Beaty Nowakowskiej
    • Ujęcie Dragany Mršević-Radović (‘sekundarna frazeo logizacija’)
    • Ujęcie Anticy Menac (‘zamjena i izostavljanje dijelova frazeo logizma’)
  • Derywacja frazeologiczna — próba definicji pojęcia
  • Derywacja frazeologiczna a inne frazeologiczne transformacje semantyczno-składniowe
    • Frazeologizacja strukturalna
    • Frazeologizacja semantyczna
    • Neosemantyzacja frazeologiczna
    • Frazeologizacja uzualna
    • Polisemantyzacja odfrazeologiczna
    • Desemantyzacja frazeologiczna

II. APARAT POJĘCIOWY DERYWACJI FRAZEOLOGICZNEJ

  • Podstawa frazeologiczna i derywat frazeologiczny
  • Temat frazeologiczny i formant frazeologiczny
    • Typy formantów frazeologicznych
      • Formant leksemowy
      • Formant leksemowy a aloformant leksemowy
      • Klasyfikacja frazeologicznych formantów prostych i złożonych
  • Funkcje formantów w obrębie derywacji frazeologicznej
  • Kierunek motywacji w derywacji frazeologicznej
  • Wariancja i synonimia frazeologiczna
    • Rodzaje wariantów frazeologicznych
      • Warianty ortograficzne
      • Warianty prozodyczne
      • Warianty fonetyczno-fonologiczne
      • Warianty fleksyjne
      • Warianty syntaktyczne

III. RODZAJE DERYWACJI FRAZEOLOGICZNEJ

  • Derywacja międzyfrazeologiczna
    • Model: [zwrot frazeologiczny] → [zwrot frazeologiczny]
      • Leksykalna derywacja zwrotów frazeologicznych poprzez komutację
        • Formant synonimiczny
        • Formant hiponimiczny
        • Formant metonimiczny
        • Formant synekdochowy
        • Formant metaforyczny
        • Formant antonimiczny
        • Formant komplementarny
        • Formant konwersowy
        • Formant kauzatywny
        • 1.1.1.10. Formanty temporalne
          • Formant inchoatywny
          • Formant terminatywny
          • Formant duratywny
      • Leksykalna derywacja zwrotów frazeologicznych poprzez addycję
        • Formant okolicznikowy
        • Formant przydawkowy
      • Nieleksykalna derywacja zwrotów frazeologicznych
        • Formanty afiksalne
          • Formanty inchoatywne
          • Formanty perfektywne
          • Formanty deminutywne i augmentatywne
          • Formanty synonimiczne
        • Formanty paradygmatyczne
          • Formanty iteratywne
          • Formanty imperfektywne
        • Formanty partytywno-tematowe
          • Formanty augmentatywne
    • Model: [zwrot frazeologiczny] → [wyrażenie rzeczownikowe]
      • Leksykalna derywacja odzwrotowych wyrażeń rzeczownikowych poprzez subtrakcję
      • Nieleksykalna derywacja odzwrotowych wyrażeń rzeczownikowych
        • Formanty afiksalne
          • Formanty tworzące gerundium frazeologiczne
          • Formanty tworzące nomen actionis frazeo ogiczne
          • Formanty tworzące wyrażenia rzeczownikowe z przymiotnikiem odczasownikowym biernym
        • Formanty paradygmatyczne
          • Formanty tworzące nomen actionis frazeologiczne
        • Formanty złożone tworzące odkomparatywne wyrażenia rzeczownikowe
    • Model: [zwrot frazeologiczny] → [wyrażenie określające]
      • Leksykalna derywacja odzwrotowych wyrażeń określających poprzez subtrakcję
      • Nieleksykalna derywacja odzwrotowych wyrażeń określających
        • Formanty afiksalne
          • Formanty tworzące wyrażenia określające z przymiotnikiem odczasownikowym czynnym
          • Formanty tworzące wyrażenia określające z przymiotnikiem odczasownikowym biernym
    • Model: [wyrażenie rzeczownikowe] → [wyrażenie rzeczownikowe]
      • Leksykalna derywacja wyrażeń rzeczownikowych poprzez komutację
        • Formant synonimiczny
        • Formant hiponimiczny
        • Formant metonimiczny
        • Formant synekdochowy
        • Formant metaforyczny
        • Formant antonimiczny
        • Formant komplementarny
        • Formant konwersowy
      • Leksykalna derywacja wyrażeń rzeczownikowych poprzez addycję
      • Nieleksykalna derywacja wyrażeń rzeczownikowych
        • Formanty afiksalne
          • Formanty deminutywne
          • Formanty synonimiczne
        • Formanty partytywno-tematowe
    • Model: [wyrażenie rzeczownikowe] → [wyrażenie określające]
    • Model: [wyrażenie rzeczownikowe] → [zwrot frazeologiczny]
    • Model: [wyrażenie określające] → [wyrażenie określające]
      • Derywacja leksykalna wyrażeń określających przez komutację
        • Formant synonimiczny
        • Formant hiponimiczny
        • Formant metonimiczy
        • Formant metaforyczny
        • Formant synekdochowy
        • Formant antonimiczny
        • Formant konwersowy
      • Derywacja leksykalna wyrażeń określających przez addycję
      • Nieleksykalna derywacja wyrażeń określających
        • Formanty deminutywne
        • Formanty synonimiczne
        • Formanty augmentatywne
    • Model: [wyrażenie określające] → [wyrażenie rzeczownikowe]
      • Leksykalna derywacja wyrażeń rzeczownikowych poprzez subtrakcję
      • Derywacja afiksalna i paradygmatyczna wyrażeń rzeczownikowych
  • Derywacja odfrazeologiczna (derywacja frazeo logiczna w modelu F→L)
    • Polskie i serbskie badania nad zjawiskiem derywacji odfrazeologicznej
    • Złożenia motywowane zwrotami i wyrażeniami frazeologicznymi
      • Rzeczowniki złożone
        • Formant interfiksalny
        • Formant sufiksalny
        • Formant interfiksalno-sufiksalny
        • Formant interfiksalno-paradygmatyczny
      • Przymiotniki złożone
        • Formant interfiksalno-paradygmatyczny
        • Formant interfiksalno-sufiksalny
          • Derywaty odzwrotowe
          • Derywaty odwyrażeniowe
      • Czasowniki złożone
    • Uniwerbizacje motywowane związkami frazeologicznymi
      • Uniwerbizowane rzeczowniki
      • Uniwerbizowane czasowniki
  • Derywacja odleksemowa (derywacja frazeo logiczna w modelu [L→F])
    • Multiwerbizacja — multiwerbizmy właściwe i pozorne
    • Polskie i serbskie badania nad zjawiskiem multiwerbizacji
    • Multiwerbizm a frazeologizm w polskiej i serbskiej lingwistyce
      • Multiwerbizm jako jednostka niefrazeologiczna
      • Multiwerbizm jako jednostka z pogranicza frazeologii i składni
      • Multiwerbizm jako frazeologizm
      • Multiwerbizmy jako heterogeniczna grupa frazeologizmów i konstrukcji składniowych
    • Korpus multiwerbizmów i werbalizatorów
    • Multiwerbizmy a inne analityczne jednostki werbalne
    • Podstawa procesu multiwerbizacji
    • Temat w multiwerbizmach frazeologicznych
    • Formant w multiwerbizmach frazeologicznych
      • Współformant leksemowy
      • Współformant morfologiczny
    • Właściwości stylistyczno-semantyczno-składniowe multiwerbizmów
      • Właściwości stylistyczne
      • Właściwości semantyczne
      • Właściwości składniowe
    • Rodzaje derywatów multiwerbalnych
      • Formanty mutacyjne
        • Formanty inchoatywne
        • Formanty duratywne
        • Formanty terminatywne
        • Formanty kauzatywne
        • Formanty pasywne
      • Formanty modyfikacyjne
        • Formanty oficjalizujące
        • Formanty intensyfikujące
      • Formanty tautologiczne

ZAKOŃCZENIE
BIBLIOGRAFIA
SUMMARY
SAŽETAK

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter