Lutnia w klasztorze. Fenomen dworskiego instrumentu w kulturze Śląska XVII i XVIII wieku

Grzegorz Joachimiak
ISBN: 978-83-229-3750-1
Format: B5, oprawa broszurowa
Rok wydania: 2020
Cena: 49,00 PLN   

Książka poświęcona jest kolekcji 15 rękopisów muzycznych z pierwszej połowy XVIII w., zapisanych specyficzną notacją muzyczną tabulatury lutniowej w odmianie francuskiej (literowej). Jest to jeden z największych zbiorów tego typu. Dlaczego zatem powstał na Śląsku i w środowisku opactwa cystersów w Krzeszowie? To pytanie towarzyszyło autorowi tej książki przez cały okres jej przygotowania. Odpowiedź jest złożona, dlatego w książce pojawiają się informacje wskazujące na specyfikę kultury muzycznej Śląska XVII i XVIII wieku, potwierdzające wyjątkowość tego regionu dla kultywowania muzyki lutniowej. W omawianych źródłach nie ma przykładów muzyki liturgicznej. Większość tego repertuaru wykonywano na dworach królewskich niemalże całej ówczesnej Europy, ale są też przykłady utworów kompozytorów działających wyłącznie lokalnie, w tym również z grona cystersów. W książce znaleźć można informacje o muzyce lutniowej przedstawione w perspektywie humanistycznej, z uwzględnieniem metodyki gry, wybranego repertuaru i zagadnień źródłoznawczych. Jak zatem scharakteryzować określenie zjawiska „fenomenu lutni barokowej w klasztorze”? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w czterech rozdziałach niniejszej książki, wspartych rozbudowanym wstępem i trzema aneksami.

Spis treści:

 

Wykaz skrótów

 

Od autora

 

Wprowadzenie

1. Implementacja symboliki chordofonów szarpanych z antyku i średniowiecza do kultury XVII i XVIII wieku

2. Lutnia i socjologiczne tło kultury XVII i XVIII wieku

3. Stan badań

 

Rozdział I • Z historii tabulatur lutniowych cystersów krzeszowskich

1. Proweniencja i datacja

2. Sekularyzacja na Śląsku i początki katalogowania muzykaliów

3. Rękopisy bez dawnych sygnatur „Mf.”

4. Badania w okresie międzywojennym

5. Okres po 1945 roku

 

Rozdział II • Kompozytorzy — muzycy — lutniści: w służbie patronów muzyki

1. Kanon muzyki lutniowej 

2. Wybitni lutniści ze Śląska

2.1. Esaias Reusner młodszy   

2.2. Silvius Leopold Weiss

3. Kompozytorzy lokalni

3.1. Rodzina Sedlacków pod patronatem śląskich cystersów i rodziny Schaffgotschów z Cieplic Śląskich

3.2. Wrocławianin Daniel Vetter i jego działalność w Lipsku

3.3. Kapelmistrz katedry wrocławskiej Johann Martin Prantl

3.4. Philipp Franz Le Sage de Richée i patronat rodziny Neidhardtów

3.5. Häußler: prasko-wrocławski lutnista z polskim epizodem

3.6. Sperontes — Johann Sigismund Scholze z Lubiatowa

3.7. Monogramista HK — pod patronatem cystersów krzeszowskich

3.7.1. Franz Carl Kniebandl jako o. Hermann

 

Rozdział III • Ratio — sensus — praxis. Metody gry na lutni w XVII i XVIII wieku

1. Między style luth a Galanter Stil: metody gry lutnistów

1.1. Wskazówki wykonawcze lutnistów francuskich

1.2. Przedmowa w Neue Lauten-Früchte Esaiasa Reusnera młodszego 

1.3. Instruction w Cabinet der Lauten Philippa Franza Le Sage de Richée

1.4. Przedmowa w Lauthen Concert Ferdinanda Ignaza Hinterleitnera

1.5. Untersuchung des Instruments der Lauten Ernsta Gottlieba Barona

2. Recepcja metod gry na lutni w rękopisach krzeszowskich tabulatur lutniowych

2.1. Instrukcja gry Philippa Franza Le Sage de Richée w PL-Wu RM 4136 i PL-WRu 60019 Muz.

2.2. Anleitung zur Laute w PL-Wu RM 4137

2.3. Oznaczenia wykonawcze w utworach

 

Rozdział IV • Lutnia w repertuarze świeckim i religijnym

1. „Prawdziwi Izraelici” w Krzeszowie 

2. List w sprawie lutni Franza Xavera von Rath und Duchzim do krzeszowskiego opata cystersów o.  Dominicusa Geyera

3. Medytacyjny cykl vanitas i sakralizacja repertuaru świeckiego

4. Kompozycje De Nativitate

 

Zakończenie

 

Aneksy

 

Bibliografia

 

Summary  

 

Spis ilustracji

 

Spis tabel

 

Spis wykresów

 

Indeks osobowy

 

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter