Między romantyzmem a modernizmem. Twórczość kompozytorska Jana Ignacego Paderewskiego

Bogusław Raba
ISBN: 978-83-229-3113-4
Liczba stron: 268
Format B5, oprawa broszurowa
Rok wydania: 2010

Książka Bogusława Raby Między romantyzmem a modernizmem. Twórczość kompozytorska Ignacego Jana Paderewskiego ukazała się w serii Musicologica Wratislaviensia i stanowi pierwszą monografię działalności kompozytorskiej twórcy Fantazji polskiej. Autor analizuje w swojej pracy ślady, jakie w muzyce europejskiej przełomu romantyzmu i modernizmu pozostawiła twórczość Paderewskiego. Bogusław Raba, wykorzystując bogaty materiał źródłowy, zweryfikował znacznie zniekształcony w historycznej recepcji obraz dorobku polskiego kompozytora, pianisty i polityka.

Wprowadzenie
Wykaz skrótów
Rozdział I: Zagadnienia wstępne
1. Postawienie problemów
1.1. Dzieło i twórczość
1.2. Między romantyzmem a modernizmem (kontekst historiozoficzny)
1.3. Paroles - langue (kontekst stylokrytyczny)
1.4. Społeczno-narodowy wymiar twórczości (kontekst funkcjonalny)
2. Charakterystyka źródeł
3. Stan badań
4. Periodyzacja twórczości
Rozdział II: Wczesna twórczość romantyczna: między historyzmem a folkloryzmem (1876-1884)

1. Kompozytorska wykładnia historyzmu naiwnego
2. Od salonowej konwencji do liryki osobistej - wczesna miniatura instrumentalna
3. Folklor w duchu narodowym: Tańce polskie (Danses polonaises) op. 5 i op. 9
4. Cztery pieśni (Vier Lieder) op. 7 - w kręgu chopinowsko-moniuszkowskiej tradycji
5. Wokół romantycznej topiki - między Schumannowskim Charakterstück a Lisztowską programowością
6. Studium pianistyki i pierwsza realizacja idei romantisches Hauptwerk - Wariacje i fuga a-moll (Variations et fugue a-moll) op. 11
7. Między folklorem źródłowym a salonową stylizacją. Folklor w duchu narodowym czy salonowa musique orientale? Album tatrzańskie (Tatra-Album) op. 12
8. W okowach berlińskiego akademizmu - utwory kameralne i orkiestrowe
Rozdział III: Dojrzała twórczość romantyczna (1884-1896)
1. Historycystyczna retrospekcja i relatywizacja czy styl neoklasyczny? Humoreski koncertowe (Humoresques de concert) op. 14
2. Integracja struktury i redukcja środków wyrazu w formie narracyjno-lirycznej - Miscellanea. Série de morceaux pour piano op. 16, Canzona
2.1. Legenda As-dur, Legenda A-dur - proza muzyczna w szacie formy liryczno-narracyjnej
2.2. Melodia Ges-dur, Nokturn B-dur, Canzona - apogeum liryki instrumentalnej
2.3. Wariacje A-dur (Theme Varié) op. 16
2.4. Moment musical As-dur, Menuet A-dur
3. Wzorzec narodowo-uniwersalistyczny wielkiej formy cyklicznej
3.1. Wirtuozostwo esencjalne - Sonata a-moll op. 13
3.2. Koncert fortepianowy a-moll (Concerto en la-mineur) op. 17 - Schumannowskie pendant?
3.3. Koncert skrzypcowy g-moll (szkice)
3.4. Fantazja polska na tematy własne gis-moll (Fantaisie polonaise sur des themes originaux pour piano et orchestre) op. 19 - apologia polskiego folkloru
4. Romantyczne inspiracje modernistycznego przełomu
4.1. Sześć pieśni na głos z fortepianem op. 18
4.2. Dans le désert. Tableau musical en forme d'une toccata op. 15
Rozdział IV: Polaryzacja stylistyczna w obliczu tendencji modernistycznych (1893-1909)

1. Manru. Lyrisches Drama op. 20
1.1. Od Manolo do Manru - geneza
1.2. Pierwowzór literacki a libretto Alfreda Nossiga - aspekt strukturalny i ideowy
1.3. Dramat symboliczny i "metoda Wagnera"
1.4. Syntetyzm, eklektyzm czy dezintegracja stylistyczna?
1.5. Koncepcja Manru w świetle obcych poetyk
1.6. Manru jako odzwierciedlenie tożsamości twórcy
2. W nurcie niemieckiego modernizmu - Sonata es-moll (Sonate es-moll) op. 21, Wariacje i fuga es-moll (Variations et fugue es-moll) op. 23
3. Chansons a la française czy twórczy dialog z francuskim symbolizmem - Douze Mélodies op. 22 i Dans la foret do słów T. Gautiera
3.1. Dans la foret - romantyczne korzenie symbolizmu
3.2. Douze Mélodies op. 22 - "zaślubiny miłości i śmierci"
4. In memoriam - sursum corda: Symfonia h-moll "Polonia" (Symphonie h-moll) op. 24
4.1. Sekwencjonizm kumulatywny
4.2. Autonomiczny proces formalny a symbolika semantycznego kodu
4.3. Sprzeciw wobec tyranii i manifest jedności - kontekst stylokrytyczny
Rozdział V: Zagadnienia estetyczne
1. Poglądy na temat sztuki jako przejaw estetyki eksplikowanej
2. Repertuar koncertowy - wyraz estetyki implikowanej
3. Estetyka twórczości
3.1. Wartość estetyczna
a. Rozjemcza pozycja wobec "wojny romantyków" czy niezreflektowany eklektyzm?
b. Interioryzacja poetyki F. Chopina - funkcja symbolu oraz substrat stylu indywidualnego
3.2. Między wartością autonomiczną a funkcjonalną
a. Narodowość - uniwersalizm
b. Romantyczny indywidualizm a powszechny nurt muzyki salonowej
3.3. Wartość historyczna - znaczenie twórczości
Aneks
Bibliografia
Summary
Spis przykładów muzycznych oraz ilustracji
Indeks nazwisk

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter