Księga Pamiątkowa Jubileuszu 200-lecia utworzenia Państwowego Uniwersytetu we Wrocławiu. Tom IV: Uniwersytet Wrocławski w kulturze europejskiej XIX i XX wieku. Materiały Międzynarodowej Konferencji Naukowej, Wrocław 4–7 października 2011 r.

ISBN: 978-83-229-3401-2
Liczba stron: 848
Format B4, oprawa twarda oklejana
Rok wydania: 2015
Cena: 69,00 PLN   

Niniejszy, czwarty, tom Księgi Pamiątkowej Uniwersytetu Wrocławskiego jest pokłosiem Międzynarodowej Konferencji Naukowej Uniwersytet Wrocławski w kulturze europejskiej XIX i XX wieku, która obradowała 4–7 października 2011 roku. Wzięli w niej udział naukowcy z Polski oraz licznie reprezentanci środowisk naukowych przede wszystkim z Niemiec, a także Austrii, Czech, Norwegii, Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej i Szwajcarii, Ukrainy, Wielkiej Brytanii i  Włoch. Publikacja prezentuje ponad dziewięćdziesiąt referatów autorstwa ponad stu uczestników obrad, uszeregowanych zgodnie z porządkiem ich wygłaszania. Referaty poruszają zagadnienia ogólnouniwersyteckie i wykraczają poza ramy jednej dyscypliny naukowej. Obejmują one następujące zagadnienia: Rok 1811, Profesorowie, studenci, tradycje, Muzyka, literatura, sztuka, Archiwa, biblioteki, kolekcje, Teologia, filozofia, psychologia, Nauki historyczne i filologiczne, Matematyka, fizyka, chemia, Nauki przyrodnicze i medyczne.

Słowo wstępne / Foreword (Jan Harasimowicz)
Rok 1811 / The year 1811
Nobilitas literaria Silesiae vor Gründung der Universität. Breslau als Hochburg gelehrter Studien der Frühen Neuzeit / Nobilitas literaria Silesiae before the establishment of the University. Wrocław as an academic centre at the onset of the Early Modern era (Klaus Garber)
Der preußische Staat und die Neugründung der Universität Breslau 1811 / The Prussian state and the reneval of Wrocław University in 1811 (Arno Herzig)
Die Gründung der evangelisch-theologischen Fakultät der Universität Breslau / Beginnings of the Faculty of Evangelical Theology in Wrocław (Dorothea Wendebourg)
Prawnicze tradycje Viadriny na Uniwersytecie Wrocławskim / Legal traditions of the Viadrina at Wrocław University (Józef Koredczuk)
Wkład Johanna Gustava Gottlieba Büschinga (1783–1829) w tworzenie bazy materialnej i koncepcji naukowo-dydaktycznych Uniwersytetu Wrocławskiego / The contribution of Johann Gustav Gottlieb Büsching (1783–1829) to the creation of the material foundations of Wrocław University and developing its teaching and research profile (Urszula Bończuk-Dawidziuk)
Działalność Akademickiego Królewskiego Archiwum Prowincjonalnego we Wrocławiu w strukturach Uniwersytetu Wrocławskiego 1811–1822 / Activity of the Royal Provincial Archives in Wrocław in the organizational structure of Wrocław University 1811–1822 (Elżbieta Galik)
Profesorowie, studenci, tradycje / Professors, students, traditions
Formy organizacyjne życia studentów Uniwersytetu Wrocławskiego w latach 1811–1945 / Organizational framework of students’ life at Wrocław University in the period of 1811–1945 (Krzysztof Popiński)
Florian Ceynowa i jego młodokaszubscy następcy a Uniwersytet Wrocławski / Florian Ceynowa, his Young Kashubian successors and Wrocław University (Józef Borzyszkowski)
Zweierlei Vorfahren. Über August Schmölders und Günter Schmölders als Mitglieder des Lehrkörpers zwischen 1844 und 1940 / Two kind of ancestors. About Augustus and Günter Schmölders, lecturers between 1844 and 1940 (Claudia Schmölders)
Artes serviunt vitae, sapientia imperat. Z rodzinnej sagi rodu uczonego Kulczyńskich / Artes serviunt vitae, sapientia imperat. From the family saga of the learned Kulczyński family (Marta Katarzyna Kulczyńska)
Die Geschichte der Traditionspflege der Universität zu Breslau durch die Universität zu Köln ab 1951 / Cultivating the tradition of Wrocław University at Cologne University after 1951 (Tobias Norbert Körfer)
Formy organizacyjne życia studentów Uniwersytetu Wrocławskiego w latach 1945–1989 / Organization of students’ life at Wrocław University in 1945–1989 (Jolanta Popińska)
Formy aktywności studentów podejmowane po 1989 roku — na przykładzie Wydziału Nauk Społecznych / Forms of students’ activity after 1989 — the example of the Faculty of Social Science (Martyna Tomiczek-Grzywna)
Muzyka, literatura, sztuka / Music, literature, art
Joseph Ignaz Schnabel — kompozytor i organizator życia muzycznego Wrocławia w pierwszej połowie XIX wieku / Joseph Ignaz Schnabel, composer and animator of the music scene in Wrocław in the 1st half of the 19th c. (Mariusz Urban)
Honoris causa dla muzyki. Kompozytorzy i dyrygenci jako honorowi doktorzy Uniwersytetu Wrocławskiego / Honoris causa for music. Composers and directors as holders of honorary doctorates of Wrocław University (Remigiusz Pośpiech)
Przestrzeń Uniwersytetu Wrocławskiego w literaturze niemieckiej / The space of Wrocław University in German literature (Wojciech Kunicki)
Uniwersytet Wrocławski we wspomnieniach Maxa Herrmanna-Neißego / Wrocław University remembered by Max Herrmann-Neiße (Beata Giblak)
Obnażyć legendę nagiego Szermierza! Rzecz o wrocławskiej fontannie Hugo Lederera / To strip bare the legend of the nude Swordsman! On Hugo Lederer’s fountain in Wrocław (Piotr Oszczanowski)
Archiwa, biblioteki, kolekcje / Archives, libraries, collections
Das Kulturerbe der schlesischen Zisterzienser und die neu gegründete Universität zu Breslau / Wrocław University and the cultural heritage of the Cistercians in Silesia (Inge Steinsträsser)
Z historii uniwersyteckich zbiorów posekularyzacyjnych. I Trastulli d’Apollo jako rękopis uzupełniający kolekcję tak zwanych krzeszowskich tabulatur lutniowych z XVIII wieku / From the history of the University’s post-secularization collections. I Trastulli d’Apollo manuscript complementing the so-called Krzeszów Collection of 18th-century lute tablatures (Grzegorz Joachimiak)
Die Musikkultur Schlesiens und Mitteldeutschland. Die ehemalige Musikdrucksammlung Emil Bohn und der Anteil von Musikalien mitteldeutscher Provenienz / Music culture of Silesia and central Germany. Tablatures of central German provenance in the former Emil Bohn’s collection of sheet music prints (Klaus-Peter Koch)
Zbiory biblioteki dawnego Instytutu Muzycznego przy Uniwersytecie Wrocławskim. Historia i znaczenie / Library collections of the former Institute of Music at Wrocław University. The history and signifi cance (Agnieszka Drożdżewska)
Quellen zur Schlesischen Friedrich-Wilhelms-Universität Breslau und zum Staatsarchiv Breslau im Geheimen Staatsarchiv preußischer Kulturbesitz / Sources for the history of Wrocław University in the Secret State Archives Prussian Cultural Heritage Foundation (Ingeborg Schnelling-Reinicke)
Kolekcja zabytków starożytnych architekta Eduarda Schauberta (1804–1860) ze zbiorów dawnego wrocławskiego muzeum uniwersyteckiego / Greek and Roman antiquities from the collection of architect Eduard Schaubert (1804–1860) at the former University Museum (Urszula Bończuk-Dawidziuk, Magdalena Palica)
Teologia, filozofia, psychologia / Theology, philosophy, psychology
Problemy z ortodoksją na Wydziale Teologii Katolickiej Uniwersytetu Wrocławskiego w XIX wieku / Problems with orthodoxy at the Faculty of Catholic Theology at Wrocław University in the 19th century (Tomasz Błaszczyk)
Max Sdraleks Perspektiven für die Breslauer kirchenhistorische Schule und ihre Wirkungen / The perspectives of Max Sdralek and its impact on the Wrocław school of history of the Church (Rainer Bendel)
Der Papsthistoriker Franz Xaver Seppelt (1883–1956) und die Kirchengeschichte in Breslau. Streiflichter / Papal historian Franz Xaver Seppelt (1883–1956) and history of the Church in Wrocław. Preface (Stefan Samerski)
Hubert Jedin (1900–1980), Privatdozent und Diözesanarchivar in Breslau, profilierter Kirchenhistoriker in Rom und Bonn / Hubert Jedin (1900–1980), Privatdozent and diecesan archivist in Wrocław, distinguished Catholic Church historian in Wrocław and Bonn (Werner Chrobak)
„Jesuanisch“, „soziologisch“, „ökumenisch“. Kirche und Kirchengeschichte im Werk des Patrologen, Kirchenhistorikers und Schrift stellers Joseph Wittig (1879–1949) / “Christologically,” “sociologically,” “ecumenically.” The Church and Church history in the writings of patrologist, Church historian and author Joseph Wittig (1879–1949) (Joachim Köhler)
Berthold Altaner (1885–1964), Kirchenhistoriker und Patrologe / Church historian and patrologist Berthold Altaner (1885– 1964) (Paul Mai)
Berthold Altaner — światowej sławy patrolog wrocławski / Berthold Altaner, the world-famous Wrocław patrologist (Norbert Widok)
Rheinische Kirchenrechtsgeschichte in Köln und Breslau — Prof. Dr. Dr. Franz Gescher (1884–1945) / Professor Franz Gescher (1884–1945) and the Rhineland school of canon law history in Cologne and Wrocław (Reimund Haas)
Die evangelisch-theologische Fakultät der Universität Breslau in der Kaiserzeit (1871–1918) / The Faculty of Evangelical Theology at Wrocław University under the German Empire (1871–1918)
Theologie als radikale historische Kritik: Der Breslauer Neutestamentler William Wrede (1859–1906) / Theology as radical historical critique. Wrocław New Testament scholar William Wrede (1859–1906) (Udo Schnelle)
Kształtowanie się hermeneutyki teologicznej Rudolfa Bultmanna ze szczególnym uwzględnieniem jego wrocławskiej profesury / The forming of Rudolf Bultmann’s theological hermeneutics and his Wrocław professorship (Dariusz Chwastek)
Der Systematische Theologe Rudolf Hermann (1887–1962) und seine Breslauer Schüler im III. Reich und nach 1945 / Systematic Theologian Rudolf Hermann (1887–1962) and his Wrocław students under the Third Reich and after 1945 (Christian-Erdmann Schott)
Breslauer Professoren im lutherischen Widerstand gegen die preußische Kirchenunion / Wrocław professors in the Lutheran opposition to the Prussian church union (Volker Stolle)
Die Philosophie an der neu gegründeten Universität Breslau / Philosophy at the newly-established Wrocław University (Gunter Scholtz)
Der Philosophiehistoriker Clemens Baeumker in Breslau / Philosophy historian Clemens Baeumker in Wrocław (Lydia Bendel-Maidl)
Benno Erdmanna historia filozofii a problem współczesnych badań / Benno Erdmann’s history of philosophy and the problem of contemporary research (Dominika Jacyk)
Pierwsze doktoraty filozoficzne kobiet na Uniwersytecie Wrocławskim / First women’s doctorates in philosophy at Wrocław University (Iwona Alechnowicz-Skrzypek)
Theodor Lipps in Breslau (1890–1894). Between Experimental Psychology and “Geistesphilosophie” / Theodor Lipps we Wrocławiu (1890–1894). Między psychologią eksperymentalną a filozofią ducha (Stefano Salvia)
Wrocławski okres (1897–1916) w działalności naukowej Louisa Williama Sterna / Wrocław period (1897–1916) in Louis William Stern’s academic activity (Iwona Koczanowicz-Dehnel)
Mieczysław Kreutz i obrona introspekcji jako fundamentalnej metody w psychologii / Mieczysław Kreutz and the defense of introspection as psychology’s fundamental method (Iwona Koczanowicz-Dehnel, Leszek Koczanowicz)
Profesor Marian Kulczycki — prekursor i twórca wrocławskiej szkoły psychologii humanistycznej / Professor Marian Kulczycki, precursor and founder of the Wrocław school of humanist psychology (Maria Straś-Romanowska, Iwona Koczanowicz-Dehnel)
Nauki historyczne i filologiczne / Historical and philological sciences
Theodor Mommsen in Breslau 1854–1858 / Theodor Mommsen in Wrocław 1854–1858 (Peter Mommsen)
Hans Seger i Martin Jahn — twórcy śląskiej szkoły archeologicznej / Hans Seger and Martin Jahn, founders of the Silesian school of archaeology (Krzysztof Demidziuk)
Sfragistyka wrocławska w latach 1811–1945 / Sphragistics in Wrocław 1811–1945 (Marek L. Wójcik)
August Grisebach und die Neuausrichtung der deutschen Kunstgeschichte Anfang des 20. Jahrhunderts / August Grisebach and new directions in German art history in the early 20th century (Eva-Maria Seng)
Der Kunsthistoriker Franz Landsberger — ein Kosmopolit mit schlesischen Wurzeln / Art historian Franz Landsberger: A cosmopolite with Silesian roots (Birte Pusback)
Dagobert Frey in Breslau 1931–1945 / Dagobert Frey in Wrocław 1931–1945 (Sabine Arend)
Dagobert Frey in Breslau. Schlesien und Polen im Spannungsfeld zwischen Kunstgeschichte und Politik / Dagobert Frey in Wrocław. Silesia and Poland in the dialogue of art history and politics (Klara Kaczmarek-Löw)
Die wissenschaftliche und berufliche Karriere deutscher und österreichischer Historiker der Universität Breslau nach 1945 / Academic and professional careers of German and Austrian historians of Wrocław University after 1945 (Winfried Irgang)
Oswajanie przeszłości: historycy wrocławscy po 1945 roku / Moderating the past: Wrocław historians after 1945 (Marek Cetwiński)
Tradycje naukowe Uniwersytetu Wrocławskiego. Wojciech Kóčka i jego badania archeologiczne / Academic traditions of Wrocław University. Wojciech Kóčka and his archaeological research (Mieczysław Kopeć)
„Niewygasła przeszłość”. Rozważania Henryka Wereszyckiego na temat dziejów Polski / “The living past.” Professor Henryk Wereszycki’s reflections on Polish history (Renata Knyspel-Kopeć)
Dzieje Katedry Historii Sztuki na Uniwersytecie Wrocławskim w latach 1945–1957 / Chair of Art History at Wrocław University 1945–1957 (Wiesława Neuhoff )
„Nie jest to tylko sprawa sztuki”. Janusza Kębłowskiego badania nad sztuką śląską doby średniowiecza /“It is not only the matter of art.” Janusz Kębłowski’s studies on Silesian medieval art (Bogusław Czechowicz)
Między Poznaniem i Wrocławiem. Zofia Ostrowska-Kębłowska (1931–2010) jako inicjatorka badań nad sztuką nowoczesną na Śląsku / Between Poznań and Wrocław. Zofia Ostrowska-Kębłowska (1931–2010) as the initiator of studies on modern art in Silesia (Jerzy Krzysztof Kos)
Profesor Jerzy Krókowski. Filolog — wychowawca — taternik / Professor Jerzy Krókowski: philologist, teacher, mountaineer (Marek Szajda)
Znaczenie artystycznej i naukowej działalności Johanna Theodora Mosewiusa w życiu kulturalnym Wrocławia / The significance of the artistic and academic activity of Johann Theodor Mosewius in the cultural life of Wrocław (Joanna Subel)
Otto Kinkeldey und Max Schneider. Zwei Kretzschmar-Schüler als Initiatoren des Fachs Musikwissenschaft / Otto Kinkeldey and Max Schneider: Kretschmar’s two students as founders of musicology studies (Karl Wilhelm Geck)
Gegen den Strom der Zeit. Der Musikwissenschaftler Arnold Schmitz (1893–1980) / Contrary to the times. The Musicologist Arnold Schmitz (1893–1980) (Helmut Loos)
Ksiądz profesor Hieronim Feicht CM jako niestrudzony krzewiciel polskiej muzyki w okresie powojennym / Professor Hieronim Feicht CM as an ardent promoter of Polish music after 1945 (Wojciech Kałamarz CM)
Profesor Jerzy Woronczak w służbie muzykologii polskiej / Professor Jerzy Woronczak’s contribution to Polish musicology (Andrzej Wolański)
Językoznawstwo słowiańskie na Uniwersytecie Wrocławskim (1945–2010) / Slavonic linguistics at Wrocław University (1945–2010) (Jan Sokołowski)
Eugen Kölbing — ein Vierteljahrhundert im Dienste der Breslauer Alma Mater / Eugen Kölbing: Quarter of a century in the service of the Wrocław Alma Mater (Józef Jarosz)
Kontynuacja czy degeneracja? Profesora Karla Weinholda w PRL życie po życiu / Continuation or degeneration? Professor Karl Weinhold’s life after life in the Polish People’s Republic (Krzysztof Żarski)
Matematyka, fizyka, chemia / Mathematics, physics, chemistry
Mathematica Wratislaviensis (1702–2011): Some historical remarks / Mathematica Wratislaviensis (1702–2011). Kilka uwag historycznych (Witold Więsław)
Zur Genealogie bedeutender Mathematiker an der Universität zu Breslau 1811–1945 / On the genealogy of famous mathematicians at Wrocław University in 1811–1945 (Hans Joachim Girlich)
Ernst Steinitz (1871–1928) und Configurationen in Breslau (und Wrocław) / Ernst Steinitz (1871–1928) and configurations in Breslau (and in Wrocław) (Harald Gropp)
Johann Radon 1887–1956 (1928–1945 in Breslau) / Johann Radon 1887–1956 (in Wrocław 1928–1945) (Christa Binder, Peter Schmitt)
The beginnings of new mathematics in Wrocław after 1945 / Początki nowej matematyki we Wrocławiu po 1945 roku (Roman Duda)
Kirchhoff und Bunsen, einflußreiche Professoren der Universität Breslau (Wrocław), und ihr Beitrag zur Entwicklung der Spektralanalyse / Kirchhoff and Bunsen, influential professors of Breslau (Wrocław) University, and their contribution in the development of spectral analysis (Gudrun Wolfschmidt)
Clara Immerwahr i Fritz Haber. O pierwszej kobiecie z tytułem doktorskim na Uniwersytecie we Wrocławiu i jej mężu — nobliście / Clara Immerwahr and Fritz Haber. On the first female scholar with the doctorate degree at Wrocław University and her Nobel Prize laureate husband (Wiktor Żłobicki)
Julius Franz: A selenographer of the University of Wrocław / Julius Franz, selenograf z Uniwersytetu Wrocławskiego (Reimund Torge)
Erwin Schrödinger und die Farbenlehre / Erwin Schrödinger and colour theory (Peter Bussemer, Steven Müller)
Der Physiker Otto Lummer (1860–1925) und die Anfänge des Rundfunks in Schlesien / Physicist Otto Lummer (1860–1925) and the beginnings of radio broadcasting in Silesia (Jürgen Müller)
Hedwig Kohn and the University of Breslau, 1907–1938 / Hedwig Kohn i Uniwersytet Wrocławski, 1907–1938 (Brenda P. Winnewisser)
Czterdzieści lat z Uniwersytetem Wrocławskim / Forty years with Wrocław University (Witold Tomaszewski)
Nauki przyrodnicze i medyczne / Natural history and medical sciences
Deus fluvii Viadrus — Symbol der Oder in der Tradition der Universitäten Frankfurt an der Oder und Breslau / Deus fluvii Viadrus: Th e symbol of the River Odra in the tradition of the universities in Frankfurt/Oder and Wrocław (Ernst-Otto Denk)
Jan Evangelista Purkyně, Lehrer, Gelehrte und Mensch in Breslau (1823–1849) / Jan Evangelista Purkyně: Teacher, scientist and man in Wrocław (1823–1849) (Zdeňka Stoklásková)
Antropologia we Wrocławiu w latach 1811–1945 / Anthropology in Wrocław 1811–1945 (Paweł Bergman)
Joseph Klapper und die Fachprosaforschung / Joseph Klapper and studies on specialist prose (Gundolf Keil)
Uniwersytecka stomatologia we Wrocławiu przed 1945 rokiem. Jej rozwój i ludzie / University dentistry in Wrocław before 1945: History and people (Barbara Bruziewicz-Mikłaszewska)
Karl Bonhoeffer und die (Universitäts-) Psychiatrie in Breslau (1893–1912) / Karl Bonhoeffer and (university) psychiatry in Wrocław (1893–1912) (Thomas Beddies)
Uniwersytecka Klinika Dermatologiczna we Wrocławiu w latach trzydziestych XX wieku / University Dermatology Clinic in Wrocław in the 1930s (Barbara Gąsior-Chrzan, Barbara Renata Chrzan)
Od emancypacji do prześladowań. Uczeni pochodzenia żydowskiego na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Wrocławskiego w latach 1811–1935 / From emancipation to persecution. Scholars of Jewish descent at the Faculty of Medicine at Wrocław University in 1811–1935 (Ignacy Einhorn, Tamara Włodarczyk)
Unwürdige Doktores? Über die Entziehung von Doktorgraden an der Universität Breslau während der NS-Diktatur / Unworthy doctors? On the stripping of doctoral degrees at Wrocław University under National Socialism (Kai Kranich)
Ludwik Hirszfeld und Wrocław: Ein Wissensraum von Neuanfang und Kontinuität / Ludwik Hirszfeld and Wrocław: Academic environment of a new beginning and continuity (Katrin Steffen)
Moritz Sadebeck (1809–1885) — naukowy entuzjasta w służbie państwowej / Moritz Sadebeck (1809–1885), science enthusiast and civil servant (Joanna Smereka)
Wkład profesorów Uniwersytetu Wrocławskiego w rozwój meteorytyki / Contribution of Wrocław University’s professors to the development of meteoritics (Jadwiga Biała)
Geografi a i geologia na Uniwersytecie Wrocławskim w latach 1945–2010 / Geography and geology at Wrocław University in 1945–2010 (Stanisław Staśko, Piotr Migoń, Jan Łoboda, Jacek Puziewicz)
Symbiosis in action: Three decades of scientific partnership between Wrocław and Bradford Universities / Symbioza w działaniu. Trzy dekady naukowego partnerstwa między Uniwersytetami we Wrocławiu i Bradford (Mark R.D. Seaward)
Faculty of Biotechnology: History and perspectives / Wydział Biotechnologii: historia i perspektywy rozwoju (Maria Malicka-Błaszkiewicz, Jacek Otlewski)
Autorzy / Authors

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter